گچ و خاک

⚫ تعریف ساده :

گچ و خاک همون ملات قدیمی و محکم دیوارهاست که از گچ + خاک رس درست میشه و برای زیرسازی گچ سفید به‌کار میره.

این ملات هم کندگیرتره، هم ارزون‌تر و هم مقاوم‌تر از گچ خالص.

⚫ تعریف فنی :

گچ و خاک ترکیبی است از:

گچ نیم‌پخته (Hemihydrate Gypsum)

خاک رس یا خاک الک‌شده

مقدار کمی آب

افزودن خاک رس باعث:

افزایش زمان گیرش

افزایش مقاومت و چقرمگی ملات

کم‌شدن ترک‌ها

چسبندگی بهتر به زیرکار

این ملات پایه‌ی تمام لایه‌های نهایی مثل گچ سفید، گچ کشته، رنگ و کاغذدیواری است.

⚫ نسبت‌های متداول ترکیب :

گچ: ۱ واحد

خاک رس: ۱ تا ۲ واحد

بسته به سرعت گیرش و سفتی مورد نیاز

در کارگاه، استادکار معمولاً “به ریخت و گیرش” تنظیم می‌کند.

⚫ کاربرد در بازسازی :

زیرسازی دیوارهای آجری یا بلوک

زیرسازی سقف‌ها قبل از گچ سفید

پرکردن پُری‌ها، کتری‌ها و جای تأسیسات

فرم‌دهی لبه‌ها و چهارگوشه‌ها

اجرای دور بازشوها (پنجره، درگاه)

ترمیم سطوح ناهماهنگ قدیمی

در بازسازی، گچ‌وخاک به‌نوعی قلب عملیات نازک‌کاری است.

⚫ مزایا :

زمان گیرش مناسب (نه تند، نه خیلی کند)

قیمت پایین

مقاومت مناسب برای لایه زیرین

قابلیت ضخامت‌پذیری بالا

اجرای راحت و سریع

جلوگیری از ترک‌های سطحی گچ سفید

چالش‌ها :

گردوغبار بالا در زمان اجرا

حساس به رطوبت

اگر ضخامت زیاد باشد، درونش دیر خشک می‌شود

روی بتن یا فوم‌بتن بدون گیپتون یا رابیتس نمی‌چسبد

⚫ نکات اجرایی مهم :

قبل از اجرا، دیوار باید کمی مرطوب شود تا گچ نسوزد.

ملات باید در چند لایه و با شمشه‌گیری منظم اجرا شود.

ضخامت استاندارد لایه بین ۲ تا ۵ سانتیمتر است.

تراز کردن سطح با شمشه آلومینیومی انجام می‌شود.

پس از گیرش نسبی، لایه‌ی گچ سفید روی آن اجرا می‌شود.