پلویی شدن خاک (Bulking of soil)

⚫ تعریف ساده :

وقتی خاکِ سفت و فشرده رو از زمین درمیارن و می‌ریزن بیرون، حجمش بیشتر میشه و پف می‌کنه. این افزایش حجم رو می‌گن «پلویی شدن خاک»، چون مثل برنج خام که پخته میشه و حجیم میشه.

⚫ تعریف فنی :

خاصیت پلویی شدن خاک (Soil Bulking) به افزایش حجم خاک در هنگام حفاری، جابجایی یا انباشتگی گفته می‌شود.

علت: از بین رفتن تراکم طبیعی خاک و ورود هوا به فضای بین ذرات.

ضریب پلویی شدن  (Bulking Factor): نسبت حجم خاک کنده‌شده به حجم در حالت طبیعی  (In-situ).

⚫ برای خاک‌های مختلف این ضریب متفاوت است :

شن و ماسه: حدود ۱۰٪ تا ۱۵٪

رس: حدود ۲۰٪ تا ۳۰٪

سنگ شکسته‌شده: حتی تا ۵۰٪

⚫ کاربرد در بازسازی و پروژه‌ها :

در گودبرداری باید حجم خاک پلویی‌شده محاسبه شود تا برای دپوی نخاله‌ها یا حمل به خارج، فضای کافی در نظر گرفته شود.

در پرکردن و بک‌فیلینگ باید ضریب تراکم مجدد (Compaction) در نظر گرفته شود تا حجم خاک دوباره کاهش پیدا کند.

در برآورد صورت‌وضعیت‌ها، تفاوت حجم خاک درجا و خاک کنده‌شده لحاظ می‌شود.

⚫ مثال ساده :

اگر یک متر مکعب خاک طبیعی حفاری شود، ممکن است بعد از خروج، حدود ۱.۲ تا ۱.۳ متر مکعب حجم پیدا کند.