الکتریسیته ساکن (Static Electricity)

⚫ تعریف ساده :

الکتریسیته ساکن همون برقیه که وقتی موهات به شونه پلاستیکی می‌چسبه یا وقتی دستت به دستگیره فلزی می‌خوره و جرقه می‌زنه حسش می‌کنی. برق ضعیفیه که روی سطح اجسام جمع میشه.

⚫ تعریف فنی :

الکتریسیته ساکن به بار الکتریکی گفته می‌شود که بر اثر انتقال یا جدایش الکترون‌ها روی سطح اجسام عایق یا نیمه‌هادی ایجاد و انباشته می‌شود.

علت: اصطکاک، تماس و سپس جدایش مواد (مثل پلاستیک و پارچه، یا کفش و فرش)

بارهای ساکن می‌توانند ولتاژ خیلی بالا (چند هزار ولت) ایجاد کنند، ولی معمولاً جریان بسیار کمی دارند

تخلیه ناگهانی بار (Electrostatic Discharge – ESD) باعث جرقه می‌شود

⚫ کاربرد و چالش در بازسازی :

در محیط‌های صنعتی یا کارگاهی، الکتریسیته ساکن می‌تواند خطرناک باشد (جرقه در حضور گاز یا بخار قابل اشتعال)

در کار با مواد پلیمری و عایق مثل کف‌پوش‌ها، رنگ‌ها یا لوله‌های پلاستیکی ممکن است بار ساکن جمع شود

در بازسازی فضاهای حساس (مثل اتاق سرور، اتاق عمل) باید از کف‌پوش آنتی‌استاتیک و سیستم ارتینگ مناسب استفاده شود

می‌تواند روی تجهیزات الکترونیکی حساس اثر منفی بگذارد. (سوختن بردها یا ICها)

⚫ راهکارهای کنترل :

اتصال به زمین (ارتینگ)

استفاده از کف‌پوش آنتی‌استاتیک

رطوبت نسبی مناسب (خشکی هوا الکتریسیته ساکن را افزایش می‌دهد)

استفاده از دستبند یا بند ضدالکتریسیته ساکن هنگام کار با بردهای الکترونیکی